Jest to instrument dęty blaszany, z grupy aerofonów ustnikowych, podobnie jak waltornia, trąbka i puzon, lecz jest on największy z tej rodziny instrumentów i ma najniższe brzmienie w całej orkiestrze symfonicznej. Do prototypów tuby zaliczyć możemy rzymską tubę zwaną tuba romana, we francuską wersję tego instrumentu zwaną tuba curva, oraz serpent i ofiklejdę. Tubę zbudowano w I poł. XIX w. czyli mniej więcij w tym okresie, kiedy wynaleziono zawory tłokowe. Pierwsza tuba nosiła nazwę "Bass - Tuba" i zbudowana została w Niemczech. Dziesięć lat później w Czechach została wynaleziona tuba kontrabasowa w stroju in B i inC. Oba te rodzaje do dziś są w użyciu. Pierwszym kompozytorem, który wprowadził tubę do swoich utworów a jednocześnie do orkiestry symfonicznej był Ryszard Wagner w roku 1840, lecz tak naprawdę została ona realnie użyta w 1855r. po znacznych przeróbkach przystosowujących tubę do orkiestry symfonicznej. W muzyce współczesnej tuba stała się instrumentem solowym. Skala tuby to standardowo: od F do d1, jednakże doświadczony muzyk może uzyskać zakres dźwięków nawet od A subkontra do g1. Tuby występują w strojach in C, in B ( tuby kontrabasowe ), in Es oraz in F ( tuby basowe ) i nie jest ona instrumentem transponującym. Tuba składa się z długiej, wielokrotnie zwiniętej metalowej rury, która rozszerza się stożkowo. Z jednej strony zakończona bardzo dużą czarą głosową, z drugiej zaś metalowym, kielichowatym ustnikiem. Posiada 4, 5, lub 6 wentyli (zaworów tłokowych). Tuba przeważnie ma kształt elipsy, jednakże są również inne odmiany tego instrumentu: tuba o okrągłym kształcie owijająca grającego o nazwie helikon, oraz amerykańska odmiana helikonu, w której czara głosowa jest nad głową muzyka (ma również kształt okrągły, owijający muzyka ) i nosi ona nazwę suzafon. Grający trzyma instrument pionowo na kolanach ( siedząc ) a rękami obsługuje wentyle. W ustnik wdmuchiwany jest strumień powietrza, który drgając wywołuje dźwięk. Zmiany wysokości dźwięków dokonywane są poprzez zamykanie i otwieranie zaworów tłokowych, przez co odpowiednio wydłuża się lub skraca słup powietrza, a dodatkowo tubista musi odpowiednio przykładać wargi do ustnika, przez co również może uzyskać różne wysokości dźwięków. Notacja w kluczu basowym (z grupy kluczy F ).